Jak zadbać o dobrostan psychiczny dziecka?

W moich rozmowach z rodzicami uczniów, z którymi na co dzień mam kontakt, dobrostan ich pociech to kluczowa kwestia, o której rozmawiamy. Dla mnie, jako dla pedagoga, to również ważne, aby dzieci w moim najbliższym otoczeniu czuły się dobrze

Dobrostan psychiczny to zapewnienie naszym dzieciom równowagi emocjonalnej, wspieranie przez trening uważności (mind-fulness), zmniejszenie poziomu stresu i praca z emocjami. Warto zastanowić się i rozmawiać o tym co jest ważne, aby dzieci uczyły się mądrze, doświadczały ciekawych i nowych rzeczy. To my, dorośli możemy sprawić, aby szkoła stała się bezpiecznym miejscem i nie pozbawiała dzieci radosnej możliwości poznawania ciekawego świata.
Na dobrostan psychiczny dzieci w szkole mają wpływ: warunki szkolne, relacje z innymi ludźmi, sposoby samorealizacji i zdrowie. Mają znaczenie także otoczenie i przedmioty szkolne, czas ich realizacji, liczba osób w klasie, plan lekcji, bezpieczeństwo, opieka zdrowotna i wyżywienie. Dzieci nieustannie uczestniczą w kontaktach międzyludzkich, spotykają się z innymi uczniami i nauczycielami. Istotna jest również wartość uczenia się, wsparcie ze strony innych uczniów w umiejętnym podejmowaniu decyzji i wzmacnianiu poczucia własnej wartości i kreatywności. Na dobrostan psychiczny dzieci wpływa także zdrowie: objawy psychosomatyczne, choroby chroniczne, inne choroby i dysfunkcje oraz przeziębienia. Nie bez znaczenia pozostają także warunki w szkole, relacje społeczne, poczucie wpływu na uczenie się i rozwój osobisty oraz dbanie o zdrowie. Dzieci, które mają dobre samopoczucie, znają swój potencjał i rozumieją własne emocje, są odporne na stres, dbają o swoje ciało, mają poczucie celu, więzi i przynależności do społeczności. Dorośli świadomi i spokojni swojego wpływu na dzieci, potrafią kształtować oczekiwane postawy.                                                                    

Na dobrostan dzieci wpływają:

CO MOŻESZ ZROBIĆ, ABY CZAS SPĘDZONY Z DZIECKIEM BYŁ SATYSFAKCJONUJĄCY I PEŁEN EFEKTYWNEGO UCZENIA?

Zachowaj spokój i równowagę

Codziennie spotyka nas wiele różnych sytuacji. Niektóre z nich potrafią nas zaskoczyć i spowodować, że poczujemy bezradność, niepewność, lęk lub strach. Zdarza się, że podczas takich zdarzeń towarzyszą nam dzieci. Wyobraźmy sobie, że wracamy do domu. Wsiadamy do windy, a z nami także studentka i sąsiadka z drugiego piętra, z dwójką dzieci. Jedno  w wieku przedszkolnym, drugie ma niespełna dwa latka. Winda rusza, my prowadzimy beztroski, sąsiedzki dialog, gdy nagle winda zatrzymuje się między piętrami. Ostatecznie w windzie znajduje się trzy osoby dorosłe i dwoje dzieci. Studentka reaguje beztrosko i uśmiecha się z nadzieją, że winda zaraz ruszy. Wie, że jeśli tak się nie stanie, to można podjąć szereg działań, aby wezwać pomoc. Z kolei młoda mama zaczyna się denerwować i wpada w panikę. Najmłodsze dziecko zaczyna płakać, a starsze niepokoić. Po chwili winda zaczyna działać i wszyscy wracają do swoich mieszkań. To zdarzenie pokazuje, że dzieci są dobrymi obserwatorami i wspaniale wyczuwają emocje. Rodzice mają wpływ na udzielanie się negatywnych emocji swoim pociechom, są także odpowiedzialni za zapewnienie dzieciom bezpiecznej przystani.      

W jaki sposób zbudować relacje i pozytywną atmosferę z dzieckiem, aby czuło się bezpiecznie?
Możemy kształtować aktywną, twórczą i prospołeczną postawę u dzieci. Wzmacniać i wyposażać je w kompetencje, które ułatwią im społeczne funkcjonowanie i pozwolą im lepiej działać w sferze rozwoju osobistego i zawodowego. Dzieci będą umiały właściwie oceniać i rozwijać swoje pasje i talenty, a także rozumieć własne emocje. Wzmacnianiu twórczej postawy, która otwiera drogę do budowania osobistego dobrostanu, sprzyja ćwiczenie kreatywności.

Sposób w jaki zareagujemy na radości i sukcesy dzieci, wpływa na poczucie dobrostanu już od najwcześniejszych etapów ich życia. Dziecko cieszy się z oceny, zdarzenia czy wykonanego zadania jeśli wie, że nie ma wsparcie i akceptację ze strony rodziców. Wzrasta motywacja do działania, poczucie szczęścia i więzi rodzinnych.

Doświadczenia z dzieciństwa w dużym stopniu wpływają na późniejsze odczuwanie dobrostanu psychicznego. Dziecko ma świadomość, że może negocjować z innymi sposób postępowania wobec niego, dopiero z czasem, w miarę zdobywania kolejnych życiowych doświadczeń. To całe życiowe doświadczenie ma wpływ na ich ocenę. Dobrostan psychiczny to nie stan dany raz na zawsze.

Aktywnie słuchaj dziecka i rozmawiaj z nim

Spokojna, rzeczowa rozmowa, odpowiadanie dziecku na zadane przez niego pytania –  stosowne do jego wieku i wrażliwości –  pomaga, uspokaja, wycisza. Rodzice, którzy słuchają i tłumaczą swoim pociechom otaczający je świat, oswajają je z lękiem czy strachem. Pozwólmy im przeżywać emocje: smutek czy żal. Każde inaczej radzi sobie z emocjami. Dzieci czują się bezpiecznie, gdy mają wsparcie i akceptację bliskiej osoby; poczucie, że w domu nic im się nie stanie, nic im nie grozi, są bezpieczne.

Planuj dzień

Uporządkowany, zorganizowany dzień pozwala dobrze zarządzać czasem i daje poczucie zadowolenia. Wyznaczenie dziecku rytmu dnia, pozwoli na jego zaplanowanie tak, aby zacząć od obowiązków, a następnie znaleźć czas na odpoczynek. Ważne jest zadbanie o higienę dziecka: toaletę, długość snu, zdrowe odżywianie, stałe pory zasypiania i wstawania, wyciszenie, czytanie bajek lub książek.

Znajdź czas na zabawę z dzieckiem

Wspólnie spędzony rodzinny czas z dziećmi, pozwoli nam na relaks i twórczy, kreatywny odpoczynek. Możemy zaproponować wiele znanych i sprawdzonych zabaw takich jak: kalambury, zagadki, rysowanie, malowanie, śpiew, rymowanie, opowieści tematyczne czy smaczny podwieczorek. Pamiętajmy, że ogranicza nas tylko nasza wyobraźnia.

Dobrostan jest jednym z najważniejszych zasobów człowieka kształtujący jego życie. Nie zapewnią nam szczęścia przyjemności, które wynikają z drobiazgów, ani ważne działania, które nie przynoszą nam satysfakcji. Tylko przyjemne, wartościowe czynności są dla nas źródłem dobrostanu psychicznego. Korzyści płynące z pozytywnych emocji, zadowolenia z życia i optymizmu to m.in.: zdrowie, dobre relacje z innymi ludźmi, zadowolenie z pracy zawodowej, zapewnienie sobie dobrych warunków materialnych.

Dobrostan psychiczny, to czerpanie radości i zadowolenia z życia oraz poczucie satysfakcji, równowagi i większego sensu. W dużej mierze zależy on od tego, czy robimy to co lubimy, co daje nam radość, jak sami postrzegamy nasze zadowolenie z fizycznego, psychicznego i społecznego życia. Opisuje czym jest dla każdego z nas szczęście, co rozumiemy przez pomyślność i co powoduje, że jesteśmy zadowoleni z własnego życia i jego jakości. To poziom spełnienia, satysfakcji życiowej, poczucia zadowolenia, optymizmu i po prostu szczęścia.

 gościnnie Monika Oljasz-Szary – psycholog